{"id":422,"date":"2017-03-27T09:48:52","date_gmt":"2017-03-27T07:48:52","guid":{"rendered":"https:\/\/preblogs.deusto.es\/euskalgaiak\/?p=422"},"modified":"2017-03-27T09:49:04","modified_gmt":"2017-03-27T07:49:04","slug":"koldo-mitxelenari-eskainitako-hitzen-itzala-eskulturaren-karira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/koldo-mitxelenari-eskainitako-hitzen-itzala-eskulturaren-karira\/","title":{"rendered":"Koldo Mitxelenari eskainitako &#8220;Hitzen itzala&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Elixabete Perez Gaztelu Deustuko Unibertsitateko Euskal Gaien Institutuko zuzendariak Koldo Mitxelenari eskainitako &#8220;Hitzen itzala&#8221; eskulturaren inaugurazioan Errenterian esandako hitzak:<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/mitxelena.jpg\" rel=\"attachment wp-att-423\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-423\" src=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/mitxelena.jpg\" alt=\"mitxelena\" width=\"557\" height=\"460\" srcset=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/mitxelena.jpg 557w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/mitxelena-300x248.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 557px) 100vw, 557px\" \/><\/a>\u201cHitzen itzala: zuloa zubi bihurtua\u201d<\/p>\n<p>Egun on, Errenteriako alkate jauna, herriko ordezkari eta erakundeetakook, Mitxelena-Martinez de Ilarduyatarrok, errenteriarrok. Mitxelenazaleok, guztiok:<\/p>\n<p>Koldo Mitxelenaren lan idatziek, beste gai ugariren artean, arteez hitz egiteko ere aski lehengai badute. Egun egokia izan daiteke, hortaz, gaurkoa horretaz hitz egiteko, arte lan batek bildu gaitu eta.<\/p>\n<p>Mugatu behar eta, espazioaren antolamenduari zuzen-zuzenean dagozkion zuloez eta zubiez bi hitz esango ditugu \u201cHitzen itzala\u201d (zer ote da? paper orri idatzi kizkurtua? Goiko kaleko pasabidea, Mikelazulo?) arkitektura lan, gure ustez, ederrak hizpidea emanda.<\/p>\n<p>Koldo Mitxelena Elissaltek Mikelazulo oso berea zuen. Mikelazuloko belea izengoitia erabili zuen 1940an, Burgosko espetxean zela (lehen kartzelaldian), presoek ezkutuan eskuz idatzita argitaratzen zituzten izkribuetan bertso batzuk sinatzeko.<\/p>\n<p>1959an ere, Egan aldizkari euskaldundu berrizale eta berritzailean Koldo Mitxelenak Oteitza eskultore \u201chausle\u201d, \u201capurtzailea\u201d hautatu zuen solasean aritu eta (euskaratuta) hizketaldia argitaratzeko. Mikelazuko kukua \u201calter egoak\u201d sinatu zituen testuaren amaierako bederatzi puntuko bertsoak.<\/p>\n<p>Mikelazulo kuttuna ez bezalako zulo batean bizi izan ziren Mitxelena eta 1936ko gerratea galdu zutenak. Aterabiderik gabeko zulo sakon batean itota sentitukozuten beren burua, beren bizitza eta&#8230; euskara, etxe barneko harreman soil estuetara mugatua.<\/p>\n<p>Zuloa zubi bihurtzeko ahalegin probetxuzkoa egin zuen Koldo Mitxelenak, beti ere Matilde Martinez de Ilarduyaren laguntza eta euskarri paregabea zuela.<\/p>\n<p>Ekain Olaizolari esker Errenteriako espazioan bere lekua irabazi duen \u201cHitzen itzala\u201d, behetik begiratuta, zuloa da. Baina polikixeago begiratuz gero, begiralea ohar daiteke aterabidea duen, igarobidea den zuloa dela.<\/p>\n<p>Gainetik begiratuta , berriz, \u201cHitzen itzala\u201d zubia ere bada. Koldo Mitxelena zubiaizan zen bezala: belaunaldien, kultura giroen, ideologien, zientzien, pertsonenarteko zubia eta zubigile aparta.<\/p>\n<p>Koldo Mitxelena hil zela 30 urte betetzen diren urte honetan aukera ederra ematen digu \u201cHitzen itzalak\u201d zubigintzaz eta zubigintzan aritzeko.<\/p>\n<p>Euskaldunen eta euskaldundu nahiko luketenen, hemen sortuon eta kanpoan sortu eta hemen bizi direnen&#8230;; era batera eta bestera pentsatzen dugunon arteko zubia osatzen lagunduko balu, ez litzateke gutxi izango.<\/p>\n<p>Babelgo dorrean aritu zirenak bezala edo, gure arteko zubi-eraikuntzan euskal hitzez baliatuko bagina seguruenik hitz horiek euskarari itzal gehixeago emangozioten!<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/koldo-mitxelena-hitzen-itzala.jpg\" rel=\"attachment wp-att-424\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-424\" src=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/koldo-mitxelena-hitzen-itzala-1024x576.jpg\" alt=\"koldo mitxelena hitzen itzala\" width=\"474\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/koldo-mitxelena-hitzen-itzala-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/koldo-mitxelena-hitzen-itzala-300x169.jpg 300w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/koldo-mitxelena-hitzen-itzala-768x432.jpg 768w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2017\/03\/koldo-mitxelena-hitzen-itzala.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 474px) 100vw, 474px\" \/><\/a><br \/>\nMe gustar\u00eda agradecer al ayto. de Errenteria esta oportunidad de poder participar en el acto de homenaje a Koldo Mitxelena Elissalt, en este a\u00f1o, precisamente, en el que se cumplen 30 a\u00f1os de su fallecimiento.<\/p>\n<p>Obviamente, no tendr\u00eda sentido el agradecimiento, si no hubiera habido una iniciativa (municipal) que lo hubiera motivado y que ha tenido como resultado que Ekain Olaizola Lizarralde ganara el concurso con su obra \u201cHitzen itzala\u201d (Lasombra de las palabras), y que dicha obra forme parte ya del paisaje urbano deErrenteria.<\/p>\n<p>Esta escultura sintetiza y simboliza uno de los hilos conductores de la vida y de laobra de Koldo Mitxelena Elissalt.Es, al mismo tiempo, una oquedad, un vac\u00edo oteizano, si se nos permite la alusi\u00f3n(que viene muy al caso), y un puente.<br \/>\nEl vac\u00edo en el que vivieron Koldo Mitxelena y sus coet\u00e1neos; los padres y\/o abuelosde los que hoy estamos aqu\u00ed. El vac\u00edo de los perdedores de la guerra del 36.<\/p>\n<p>El vac\u00edo, la falta de aire al que se vio condenado tambi\u00e9n el euskera.<\/p>\n<p>El vac\u00edo que Koldo Mitxelena trat\u00f3 de llenar y de cuyo resultado seguimosaprovech\u00e1ndonos.<\/p>\n<p>Y un puente. Un puente, como fue capaz de serlo el propio Koldo Mitxelena; puenteentre generaciones, entre culturas, entre ideolog\u00edas. Siempre, gracias al insustituible sost\u00e9n de Matilde Mart\u00ednez de Ilarduya, compa\u00f1era y esposa toda la vida.<\/p>\n<p>Ojal\u00e1 esta hermosa escultura de Ekain Olaizola sea capaz de impulsar puentes culturales, ling\u00fc\u00edsticos, personales.<\/p>\n<p>Ojal\u00e1 que de entre los huecos de las letras se desprendan finas gotas de sirimiri, de llovizna o r\u00edos de chaparr\u00f3n de relaciones, de vivir junto y con otros.<\/p>\n<p>Ojal\u00e1 seamos capaces de adivinar a qu\u00e9 hora podemos atrapar los rayos de sol, o el reflejo de la luna, proyectados en el suelo, para que nos ayuden a vislumbrar e interpretar las palabras de Mitxelena, vaciadas en el acero.<\/p>\n<p>\u00a1Ojal\u00e1 llueva en euskera para todos, dentro y fuera de la sombra de las palabras!<\/p>\n<p>Elixabete Perez Gaztelu<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elixabete Perez Gaztelu Deustuko Unibertsitateko Euskal Gaien Institutuko zuzendariak Koldo Mitxelenari eskainitako &#8220;Hitzen itzala&#8221; eskulturaren inaugurazioan Errenterian esandako hitzak: \u201cHitzen itzala: zuloa zubi bihurtua\u201d Egun on, Errenteriako alkate jauna, herriko ordezkari eta erakundeetakook, Mitxelena-Martinez de Ilarduyatarrok, errenteriarrok. Mitxelenazaleok, guztiok: Koldo Mitxelenaren lan idatziek, beste gai ugariren artean, arteez hitz egiteko ere aski lehengai badute. Egun &hellip; <a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/koldo-mitxelenari-eskainitako-hitzen-itzala-eskulturaren-karira\/\" class=\"more-link\">Jarraitu <span class=\"screen-reader-text\">Koldo Mitxelenari eskainitako &#8220;Hitzen itzala&#8221;<\/span> irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span> <\/a><\/p>\n","protected":false},"author":443,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,45,10],"tags":[97,96],"class_list":["post-422","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hitzaldiak","category-intereseko-informazioa","category-komunikazioa","tag-errenteria","tag-koldo-mitxelena"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/443"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=422"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":426,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422\/revisions\/426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/euskalgaiak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}