{"id":2786,"date":"2026-02-20T08:50:57","date_gmt":"2026-02-20T07:50:57","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/?p=2786"},"modified":"2026-02-20T08:50:59","modified_gmt":"2026-02-20T07:50:59","slug":"como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/","title":{"rendered":"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques?"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2787\" style=\"width:1017px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-300x169.jpg 300w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-768x432.jpg 768w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-2048x1152.jpg 2048w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog-640x360.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Por\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jonmizabala\/\">Jon Mikel Zabala<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Durante d\u00e9cadas, los bosques han ido cambiando de papel sin que nos di\u00e9semos cuenta. Primero fueron espacios de subsistencia, despu\u00e9s recursos industriales, y cada vez m\u00e1s los tratamos como un bien cultural y ecol\u00f3gico. Y claro, esta nueva mirada trae una exigencia asociada. La sociedad ya no se conforma con \u201cque el monte produzca\u201d (madera), sino que reclama una gesti\u00f3n m\u00e1s sostenible, que mantenga la rentabilidad para los propietarios, pero que tambi\u00e9n cuide valores que antes no entraban en la ecuaci\u00f3n (p.e., paisaje, biodiversidad, bienestar, identidad territorial).<\/p>\n\n\n\n<p>Con ese punto de partida, desde la <a href=\"https:\/\/www.deusto.es\/es\/inicio\/investigacion\/quienes-somos\/equipos-de-investigacion\/competitividad-empresarial-y-desarrollo-economico\/equipoinvestiga?_gl=1*11y2vwh*_up*MQ..*_gs*MQ..*_ga*MTg5MDUxODE1MS4xNzY5MDc2MDEx*_ga_ZVJ1XGGKPL*czE3NjkwNzYwMTAkbzEkZzEkdDE3NjkwNzYxNzkkajUwJGwwJGgw&amp;gclid=CjwKCAiAssfLBhBDEiwAcLpwfibdNi79H_r6YCJyyIZSB1OTt4ESamYjSx-t9x6DuCj1XdBzDJgG4BoCBOoQAvD_BwE&amp;gbraid=0AAAAADeeHPlVodMJeWZTZhcFcEB0S9VN3\">Universidad de Deusto<\/a> hemos desarrollado un <a href=\"https:\/\/www.deusto.es\/es\/inicio\/vive\/actualidad\/noticias\/la-universidad-de-deusto-participa-en-el-proyecto-bma-que-busca-promover-la-gestion-y-salida-al-mercado-del-bosque-mixto-atlantico-en-euskadi\/noticia\">proyecto de investigaci\u00f3n<\/a> orientado a entender c\u00f3mo piensan y qu\u00e9 necesitan las dos piezas clave de cualquier \u201cecosistema de mercado\u201d ligado al bosque: lxs propietarixs forestales, que deciden si se gestiona o se abandona, y la sociedad como potencial consumidora de los productos y servicios que se derivan de los bosques.<\/p>\n\n\n\n<p>La primera conversaci\u00f3n fue con lxs propietarixs y empez\u00f3 con un dato que explica m\u00e1s cosas de las que parece. La propiedad forestal est\u00e1 muy vinculada al territorio, pero tambi\u00e9n muy fragmentada. La mayor\u00eda tiene superficies peque\u00f1as o medianas (entre 5 y 50 hect\u00e1reas) y, sobre todo, un n\u00famero de parcelas que har\u00eda llorar a cualquier persona que haya intentado coordinar algo m\u00ednimamente complejo. M\u00e1s de tres cuartas partes gestionan cinco parcelas o m\u00e1s y un 43,6% tiene m\u00e1s de diez parcelas. Gestionar un bosque as\u00ed no es \u201ctener un terreno\u201d; es tener un puzzle.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/dog-jigsaw-puzzle.gif\"><img decoding=\"async\" width=\"401\" height=\"498\" src=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/dog-jigsaw-puzzle.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-2788\" style=\"width:353px;height:auto\"\/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fuente: <a href=\"https:\/\/tenor.com\/view\/dog-jigsaw-puzzle-puzzles-puzzle-dogs-gif-4275030133222878422\">https:\/\/tenor.com\/view\/dog-jigsaw-puzzle-puzzles-puzzle-dogs-gif-4275030133222878422<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>A eso se suma otra realidad habitual en el medio rural. El perfil de la propiedad forestal est\u00e1 bastante concentrado en edades medias y avanzadas. Tres de cada cuatro propietarixs encuestados est\u00e1n entre los 40 y los 69 a\u00f1os, y casi un 18% supera los 70. No es una cr\u00edtica; es nuestro contexto.<\/p>\n\n\n\n<p>Lo interesante es que cuando les preguntamos \u201c\u00bfpara qu\u00e9 quieres tu monte?\u201d, la respuesta no fue un\u00edvoca. El 82,1% menciona la producci\u00f3n de madera como principal motivaci\u00f3n para la obtenci\u00f3n de una fuente de ingresos, pero al mismo tiempo, el 69,2% habla del monte como un patrimonio familiar y el 56,4% menciona expl\u00edcitamente la conservaci\u00f3n de la naturaleza y la biodiversidad como su principal motivaci\u00f3n. Es decir: la visi\u00f3n del monte no es solo productiva; es tambi\u00e9n emocional, cultural y ambiental.<\/p>\n\n\n\n<p>De hecho, cuando les pedimos que nombraran qu\u00e9 beneficios del bosque consideran importantes m\u00e1s all\u00e1 de la madera, la lista se repite casi como un patr\u00f3n. Lo que m\u00e1s aparece son la biodiversidad y el paisaje, seguidos muy cerca por la captura de carbono, la regulaci\u00f3n del agua, el bienestar y el recreo. Incluso hubo quien respondi\u00f3 \u201ctodos\u201d, como diciendo: \u201c\u00bfc\u00f3mo voy a elegir uno si el bosque hace de todo?\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"400\" src=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2789\" style=\"width:350px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582.jpg 400w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582-300x300.jpg 300w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582-150x150.jpg 150w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582-80x80.jpg 80w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/29799582-320x320.jpg 320w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fuente: <a href=\"https:\/\/www.memegenerator.es\/meme\/29799582\">https:\/\/www.memegenerator.es\/meme\/29799582<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Pero no todo es idealismo: tambi\u00e9n hay preocupaci\u00f3n. Existe un consenso casi total en que la gesti\u00f3n activa es necesaria para tener el bosque en buenas condiciones y, a la vez, un nivel alt\u00edsimo de inquietud por riesgos como plagas, enfermedades, incendios o temporales. El 94,87% declara una preocupaci\u00f3n alta o muy alta por estos riesgos, y m\u00e1s del 90% muestra preocupaci\u00f3n por el escaso conocimiento social sobre los beneficios del bosque y por el poco reconocimiento hacia quienes lo gestionan.<\/p>\n\n\n\n<p>Cuando preguntamos a la ciudadan\u00eda acerca de qu\u00e9 servicios del bosque se consideran m\u00e1s importantes, lo que sube a lo m\u00e1s alto no es \u201cmadera\u201d ni \u201cpaisaje bonito\u201d (que tambi\u00e9n), sino los servicios de regulaci\u00f3n y mantenimiento (i.e., agua, carbono, protecci\u00f3n del suelo, biodiversidad y, especialmente, prevenci\u00f3n de riesgos). De hecho, hay dos datos que parecen \u201cgrabaditos a fuego\u201d: la regulaci\u00f3n de incendios y riesgos naturales se valora como important\u00edsima de forma pr\u00e1cticamente un\u00e1nime (i.e., el 95,65% la punt\u00faa alta o muy alta), y el papel del bosque como h\u00e1bitat para biodiversidad funcional (polinizadores, control biol\u00f3gico, etc.) tambi\u00e9n sale disparado (i.e., m\u00e1s del 91% lo valora como una prioridad alta o muy alta). Traducido: la sociedad est\u00e1 diciendo \u201cel bosque no es solo verde; es sobre todo proveedor de seguridad y de buen funcionamiento del territorio\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"480\" src=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2790\" style=\"width:408px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b.jpeg 480w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b-300x300.jpeg 300w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b-150x150.jpeg 150w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b-80x80.jpeg 80w, https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/585ca22fbbb4b-320x320.jpeg 320w\" sizes=\"(max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fuente: <a href=\"https:\/\/es.memedroid.com\/memes\/detail\/1931894\">https:\/\/es.memedroid.com\/memes\/detail\/1931894<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Y luego est\u00e1 el consumo, donde aparece una oportunidad interesante para quien piense en innovaci\u00f3n, mercado y relato: la gente quiere se\u00f1ales claras. M\u00e1s del 80% muestra inter\u00e9s alto o muy alto por poder identificar bien si la madera es local, y casi ocho de cada diez declaran una disposici\u00f3n alta o muy alta a pagar un poco m\u00e1s por productos de madera locales y sostenibles.<\/p>\n\n\n\n<p>Con todo esto en la mesa, llegamos a la parte delicada: la compensaci\u00f3n a propietarixs por los servicios ecosist\u00e9micos que ofrecen sus bosques. No voy a entrar aqu\u00ed en \u201cmecanismos\u201d ni en recetas, porque lo que me interesa en este post es abrir el debate acerca de c\u00f3mo percibe la ciudadan\u00eda la justicia detr\u00e1s de esa idea. Cuando preguntamos en qu\u00e9 casos se ve m\u00e1s justo compensar econ\u00f3micamente, la ciudadan\u00eda argumenta que esto deber\u00eda producirse cuando la propiedad asume costes directos que benefician al conjunto. En l\u00ednea con los resultados mencionados con anterioridad, el caso con m\u00e1s respaldo es la prevenci\u00f3n de incendios (p.e., desbroces, pastoreo, cortafuegos). Muy cerca aparece compensar a quien mantiene bosques aut\u00f3ctonos, aunque pudiera sacarles m\u00e1s rentabilidad con otras combinaciones de especies. Y tambi\u00e9n se ve justo cuando hay restricciones por normativas ambientales (16%), cuando se garantiza accesibilidad p\u00fablica (13,5%) o cuando se mejora la calidad del agua (13,1%).<\/p>\n\n\n\n<p>Pero la aceptaci\u00f3n social no es \u201cpaga y ya\u201d. La sociedad exige garant\u00edas. La condici\u00f3n m\u00e1s mencionada para aceptar un sistema de compensaci\u00f3n es que est\u00e9 vinculado a resultados verificables (algo m\u00e1s del 43%). Despu\u00e9s aparece la transparencia sobre el uso de fondos (alrededor del 25%) y luego ya vienen cosas como voluntariedad, gesti\u00f3n local y participaci\u00f3n ciudadana, que tambi\u00e9n suman.<\/p>\n\n\n\n<p>Este proyecto no iba solo de bosques, sino de c\u00f3mo dise\u00f1ar sistemas que funcionan de manera efectiva, eficiente y sostenida. Los bosques \u201cesconden\u201d un valor real y reconocido por la sociedad, pero tambi\u00e9n evidencian la existencia de unas tensiones claras en la base: gestionar es complejo, duro, arriesgado y muchas veces poco agradecido. Si algo hemos aprendido en <a href=\"https:\/\/www.deusto.es\/es\/inicio\/estudia\/estudios\/grado\/programa-innovacion-y-emprendimiento?_gl=1*tfm4td*_up*MQ..*_gs*MQ..*_ga*MTg5MDUxODE1MS4xNzY5MDc2MDEx*_ga_ZVJ1XGGKPL*czE3NjkwNzYwMTAkbzEkZzEkdDE3NjkwNzYwMTckajUzJGwwJGgw&amp;gclid=CjwKCAiAssfLBhBDEiwAcLpwfibdNi79H_r6YCJyyIZSB1OTt4ESamYjSx-t9x6DuCj1XdBzDJgG4BoCBOoQAvD_BwE&amp;gbraid=0AAAAADeeHPlVodMJeWZTZhcFcEB0S9VN3\">iNNoVaNDiS<\/a> es que cuando un sistema no alinea incentivos con resultados, tarde o temprano se rompe. El reto y la oportunidad est\u00e1n en alinear esa valoraci\u00f3n social con una gesti\u00f3n viable, para que el bosque no dependa de heroicidades individuales, sino de un modelo que aguante el paso del tiempo.<\/p>\n\n\n\n<p>Puedes seguirme en Bluesky: jonmizabala.bsky.social<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por\u00a0Jon Mikel Zabala Durante d\u00e9cadas, los bosques han ido cambiando de papel sin que nos di\u00e9semos cuenta. Primero fueron espacios de subsistencia, despu\u00e9s recursos industriales, y cada vez m\u00e1s los tratamos como un bien&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":675,"featured_media":2787,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[15,19,6,27,30],"class_list":["post-2786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-entre-tu-y-yo","tag-emprendimiento","tag-innovacion","tag-innovandis","tag-innovandis-crew","tag-jon-mikel-zabala"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques? - iNNoVaNDiS &amp; Co.<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques? - iNNoVaNDiS &amp; Co.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por\u00a0Jon Mikel Zabala Durante d\u00e9cadas, los bosques han ido cambiando de papel sin que nos di\u00e9semos cuenta. Primero fueron espacios de subsistencia, despu\u00e9s recursos industriales, y cada vez m\u00e1s los tratamos como un bien&#046;&#046;&#046;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iNNoVaNDiS &amp; Co.\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-20T07:50:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-20T07:50:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1260\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"innovandisgmail\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"innovandisgmail\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\"},\"author\":{\"name\":\"innovandisgmail\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/person\/e2bb7a6d1ccd9889f4a9425859b3aeb3\"},\"headline\":\"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques?\",\"datePublished\":\"2026-02-20T07:50:57+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-20T07:50:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\"},\"wordCount\":1181,\"commentCount\":7,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg\",\"keywords\":[\"emprendimiento\",\"innovaci\u00f3n\",\"innovandis\",\"iNNoVaNDis Crew\",\"Jon Mikel Zabala\"],\"articleSection\":[\"Entre T\u00da y YO\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\",\"url\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\",\"name\":\"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques? - iNNoVaNDiS &amp; Co.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-20T07:50:57+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-20T07:50:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg\",\"width\":2240,\"height\":1260},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#website\",\"url\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/\",\"name\":\"iNNoVaNDiS &amp; Co.\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#organization\",\"name\":\"iNNoVaNDiS &amp; Co.\",\"url\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2022\/09\/cropped-INNOVANDIS_Make-It-Happen_4-3.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2022\/09\/cropped-INNOVANDIS_Make-It-Happen_4-3.png\",\"width\":1698,\"height\":366,\"caption\":\"iNNoVaNDiS &amp; Co.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/person\/e2bb7a6d1ccd9889f4a9425859b3aeb3\",\"name\":\"innovandisgmail\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42fb10241fea927ae4ba12f53f3ee98cff21826d9fa7ea7a403cff9e00e61e31?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42fb10241fea927ae4ba12f53f3ee98cff21826d9fa7ea7a403cff9e00e61e31?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"innovandisgmail\"},\"url\":\"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/author\/innovandisgmail\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques? - iNNoVaNDiS &amp; Co.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques? - iNNoVaNDiS &amp; Co.","og_description":"Por\u00a0Jon Mikel Zabala Durante d\u00e9cadas, los bosques han ido cambiando de papel sin que nos di\u00e9semos cuenta. Primero fueron espacios de subsistencia, despu\u00e9s recursos industriales, y cada vez m\u00e1s los tratamos como un bien&#46;&#46;&#46;","og_url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/","og_site_name":"iNNoVaNDiS &amp; Co.","article_published_time":"2026-02-20T07:50:57+00:00","article_modified_time":"2026-02-20T07:50:59+00:00","og_image":[{"width":2240,"height":1260,"url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"innovandisgmail","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"innovandisgmail","Tiempo de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/"},"author":{"name":"innovandisgmail","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/person\/e2bb7a6d1ccd9889f4a9425859b3aeb3"},"headline":"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques?","datePublished":"2026-02-20T07:50:57+00:00","dateModified":"2026-02-20T07:50:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/"},"wordCount":1181,"commentCount":7,"publisher":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg","keywords":["emprendimiento","innovaci\u00f3n","innovandis","iNNoVaNDis Crew","Jon Mikel Zabala"],"articleSection":["Entre T\u00da y YO"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/","url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/","name":"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques? - iNNoVaNDiS &amp; Co.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg","datePublished":"2026-02-20T07:50:57+00:00","dateModified":"2026-02-20T07:50:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2026\/02\/Jon-Mikel-bosques-2-blog.jpg","width":2240,"height":1260},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/como-valora-la-sociedad-vasca-a-los-bosques\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00bfC\u00f3mo valora la sociedad vasca a los bosques?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#website","url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/","name":"iNNoVaNDiS &amp; Co.","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#organization","name":"iNNoVaNDiS &amp; Co.","url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2022\/09\/cropped-INNOVANDIS_Make-It-Happen_4-3.png","contentUrl":"https:\/\/blogs.deusto.es\/wp-content\/uploads\/sites\/30\/2022\/09\/cropped-INNOVANDIS_Make-It-Happen_4-3.png","width":1698,"height":366,"caption":"iNNoVaNDiS &amp; Co."},"image":{"@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/person\/e2bb7a6d1ccd9889f4a9425859b3aeb3","name":"innovandisgmail","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42fb10241fea927ae4ba12f53f3ee98cff21826d9fa7ea7a403cff9e00e61e31?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42fb10241fea927ae4ba12f53f3ee98cff21826d9fa7ea7a403cff9e00e61e31?s=96&d=mm&r=g","caption":"innovandisgmail"},"url":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/author\/innovandisgmail\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/users\/675"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2791,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2786\/revisions\/2791"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2787"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deusto.es\/innovandis\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}