Adimen Digitala 2025-2029: datorkigun hezkuntza diseinatzen (pantailetatik haratago)

Joan den martxoaren 16an, hezkuntzaren etorkizunari buruzko eztabaidaren erdigune bihurtu zen Bilbo, 2025-2029 Adimen Digitaleko Plana aurkezteko ekitaldian. BECeko jardunaldi betean, Eusko Jaurlaritzak, Begoña Pedrosa sailburuaren eskutik, gure hezkuntza sistemaren eraldaketa digitalerako ibilbide orria marraztu zuen.

Atsegin handiz hartu nuen parte “Eraldaketa Digitala: kokapena eta erronkak” mahai-inguruan, Cristina Etxeandiarekin (Hezkuntza Saila) eta Aitor Orbegozorekin (Tknika) hausnarketak partekatzen.

Sarritan, digitalizazioa ikasgelan dauden gailuetara murrizten dugu eta hori hutsegitea da. Baina, topaketan azpimarratu zen bezala, erronka askoz ere sakonagoa da: ez da “pantailak bai ala ez”, “zertarako eta nola” baizik.
Deustuko Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultatean dudan tokitik, benetako eraldaketa hau dela defendatu nuen:

• Alfabetatze mediatikoa eta pentsamendu kritikoa; desinformazioaren eta adimen artifizial sortzailearen munduan, ikusten eta entzuten duguna iragazten eta zalantzan jartzen irakastea tresna bat erabiltzen irakastea baino garrantzitsuagoa dela.
• Ongizate emozionala: teknologiak zubi izan behar du, ez harresi. Osasun emozionala gizarte sareen erabileran integratu behar dugu, etapa goiztiarrenetatik.
• Subiranotasun eta segurtasun digitala: planak plataforma propioen (IRADI, esaterako) eta software librearen aldeko hautua egiten du, hezkuntza sistemak bere datu eta prozesuen kontrola mantentzea bermatuz.

Mar Camachoren hitzaldia izan zen unerik inspiratzaileenetako bat, adimen artifiziala etorkizuna birdefinitzen ari dela gogorarazi baitzuen. Gure mahai-inguruan bat etorri ginen ideia honekin: AAk aliatu etikoa izan behar du, ikaskuntza pertsonalizatzen eta arrakala digitala murrizten lagunduko duena, ez handitzen.

Horretarako, funtsezkoa da irakasleen prestakuntza teknopedagogikoa sendotzea. Ezin diegu irakasleei eskatu iraultza hori zuzentzeko, beharrezko gaitasunak eta konfiantza ematen ez badizkiegu.

Adimen Digitaleko Plana ez da inbertsio ekonomikoa bakarrik (271,6 milioi euro); asmoen adierazpena da.
Hezkuntza hibridoa, malgua, inklusiboa eta, batez ere, gizatiarra nahi dugu.