Gabriel Arestiren Ondarea Zikloa

50 urte bete berri dira Gabriel Arestiren Harri eta Herri poema liburua argitaratu zenetik, eta 2015eko ekainean 40 urte beteko dira bilbotar poeta hil zenetik. Une ezin egokiagoa Gabriel Arestiren bizitza, figura eta lana unibertsitatera ekarri eta haren ondarearen inguruko ziklo bat proposatzeko.

DeustoBide Herritartasun Eskolaren markoan unibertsitateko ohiko formatoak gainditu eta jarduera osagarriz osatutako ziklo berritzaile eta diziplinarteko bat antolatzeko aukera zabaldu zaigu Gabriel Aresti Kultura elkartearekin elkarlanean.

Ziklo osoaren eskuorria hemen kontsultatu daiteke, eta irekita dago izena emateko webgunea ere.

Honakoa da egitaraua:

  • Gabriel Arestiren lana eta bizitza: hitzaldi musikatua¬†Gabriel Arestiren bizitza haren obraren bidez, eta hitzak¬†musikak lagundurik. Maiatzak 25, astelehena. 17:30-20:30. Bilbo, Deustuko Unibertsitatea.
  • Nazioaren alegoria Gabriel Arestiren poesian:¬†Mintegia
    Gabriel Arestiren olerkietan nazioak hartu dituen aldaerak
    eta poetaren Euskal Herria lerro artean irakurtzeko saioa. Maiatzak 26, asteartea 17:30-20:30. Bilbo, Deustuko Unibertsitatea.
  • Arestiren Bilbo: ibilbide turistikoa
    Poetaren sorlekua, haurtzaroa, erreferentzia intelektualak
    eta lan aipagarrienak ezagutzeko parada. Ekainak 3, asteazkena 17:30 – 20:00. Bilbo, Kafe Antzokian hasita
  • Zikloaren itxiera saio honetan Miren Agur Meabe idazle Lekeitiarrak Arestiren arrastoa aletuko du lehenengo pertsonan egindako irakurketarekin. Ekainak 4, osteguna 19:00. Bilbo, Deustuko Unibertsitatea. Irekia mundu guztiarentzat.

Harri eta herri lanaren 50. urteurreneko edizio berria Material lagungarri bezala ikasle bakoitzari emango zaio Harri eta Herri poesia liburuaren berrogeita hamargarren urteurreneko edizioa.

Bi liburuk osatzen dute argitalpen berria: Arestiren liburua, argitaratu zen bezala batetik eta 50. Artikulu bilduma izeneko liburua bestetik zenbait euskaltzainek eta egilek idatziriko artikuluak biltzen dituena.

Ziklo osoaren prezioa 50 eurokoa da, eta izena emateko argibideak hemen aurki daitezke.

Informazio gehiagorako idatzi deustobide@deusto.es edo euskal.gaiak@deusto.es helbideetara edo deitu 94.413.90.75 telefonora.

gabriel-aresti

Euskarazko komunikabideen kontsumoa eta internet: lotuneak, migrazioak, trantsizioak eta etendurak

Euskarazko komunikabideen kontsumoa eta internet: lotuneak, migrazioak, trantsizioak eta etendurak proiektua hasi berri dugu Deustuko Unibertsitatea, Euskal Herriko Unibertsitatea eta Mondragon Unibertsitateko ikerlarien artean, eta hari lotuta #selfieIKT twitterreko kanpaina abian jarri da.

Arrosa Sareko Zebrabidea saioan eta Berrian kanpainaren berri eman dugu Elkarrizketa Zebrabidean

Bestetik, Urtzi Urkizuk artikulua argitaratu du Berrian

Euskaldunon kontsumoari ‘selfie’-a

Euskarazko komunikabideen ikerketa kualitatiboa egiteko, hiru ikerlarik #selfieIKT kanpaina jarri dute martxan Twitterren

2015-04-26 / Urtzi Urkizu

Hekimen elkartearekin batera, Xabier Landabidea (Deustuko Unibertsitatea), Gorka Salces (Euskal Herriko Unibertsitatea) eta Koldo Diaz Bizkarguenaga (Mondragon Unibertsitatea) audientzia ikerketa kualitatiboak egiteko proposamen bat lantzen ari dira. Euskal Hedabideen Behategiaren proiektuarekin lotutako¬†Bestelako irakur-ikus-entzuleriaren ikerketak¬†taldetik abiatutako proiektua da. Euskarazko komunikabideen kontsumoa eta Internet aztertzeko. ¬ęEpe ertaineko proiektu bezala hasi dugu, eta helburua Interneten garapenak ekarri digun ekosistema berrian euskarazko komunikabideen kontsumo forma garaikideak hobeto ezagutzea da¬Ľ, dio Xabier Landabideak.

Ikerketa abiarazteko joko bat proposatu dute Twitterreko komunitate euskaldunarekin:¬†#selfieIKT¬†kanpaina. ¬ęBatetik, gure ikerketa hasieratik sozializatu nahi dugu, iker-objektuak iker-subjektu bilakatuz, nolabaiteko talde-hausnarketa fragmentatu eta umoretsu bat proposatuz¬Ľ. Bestetik, IkerGazte biltzarrean aurkeztuko dituzte ikerketaren oinarri teoriko eta metodologikoak. ¬ęHorretarako, nahiko genuke material fresko eta propioa eraman, gure disko gogorretako argazki zaharrak eta Googlen indexatutako irudi harrapaketan ibili baino¬Ľ. Eginahal horretan arrantzan ibiltzeko asmoa dute hiru ikerlariek, ¬ękomunikabideekin euskaldunok eguneroko harremanen deskribapen espontaneoen eta kasu kritikoen arrantzan¬Ľ.

Oraingoz Twitterren baino ez dago kanpaina,¬†#selfieIKTetiketarekin. ¬ęBaina traolak martxa hartzen badu, oraindik Whatsappen amai dezakegu. Gaur egun hedabideen arteko mugak geroz eta lausoagoak dira¬Ľ. Jadanik hainbat euskal txiolarik zabaldu dute zer harremana duten euskarazko komunikabideekin.

Kanpaina-joko horren ostean, ikerlariek hamabost elkarrizketa egingo dituzte. Ahalik eta kasu ezberdinenak jasotzen saiatuko dira, egun dagoen ¬ęaniztasuna¬Ľ eta ¬ęaberastasuna¬Ľ islatzeko asmoarekin.

Aurten Durangoko Azokan aurkeztu nahiko lituzkete ikerlariek atariaren emaitza batzuk, Hekimen prestatzen ari den urtekariarekin batera.

Ohituretan aldaketak

Ikerlariek adierazi dute eguneroko esperientziaren berri izan nahi dutela, aldaketa teknologikoak praktiketan ez ezik praktika horiei ematen zaizkien zentzuetan eraldaketak izan dituelakoan. ¬ęGure asmoa ez da lagin batetik abiatuta euskaldun guztien ohitura mediatikoen potreta osoa egitea, baizik eta aurretik bilatzen ari garen profil ezberdinen atzean dauden errealitate aniztun eta singularrak hobeto ezagutzea¬Ľ. Ikerlariei iruditzen zaie orain arteko audiometria eta hurbilketa estatistikoek ez dutela kontuan hartu dimentsio subjektibo hori. Horrenbestez, hurbilketa kualitatiboek euskal ikus-entzuleriaren ikerketa garaikide baterako ¬ęekarpen garrantzitsuak¬Ľ eskain ditzaketela uste dute.

Hiru unibertsitateetako ikerlariak ados daude: ¬ęTeknika kuantitatiboez gain, ezinbestekoa da kualitatiboak erabiltzea ere¬Ľ. Horregatik, euskarazko komunikabideen kontsumoaren hurbilketa etnografikoa proposatu dute, kontsumitzeko eta ez kontsumitzeko zergatiak eta moduak esploratu, eta Internetek sortu dituen etendura, trantsizio, migrazio eta eraldaketak hobeto ulertzeko.

78 udaberriren ostean (Alex Uriarte Atxikallende)

Plazerra da guretzat Deustuko Unibertsitateko Alex Uriarte ikaslearen testu hau argitaratzea, Gernikako bonbardaketa gogoratuz.

Mila esker Alex!

gernika picasso

78 urte. 78 urte udalehen hura gogoratuz, 78 uda oskarbi memoriako hodei ilunak ahantzi barik, 78 udagoien negarti oroimenaren putzuan erori gabe, 78 negu isil eta hotz behinola geure herri maitea ezerezean bihurtu zutela bakardadean esanez. Egun bat bestearen atzetik, etengabe, gupidagabe. Denboraren mailuak gure sentimenak bortizki eta ziurtasun osoz jipoitzen jarraitzen duelarik. Baina ezin ahaztu inolaz ere behin batean gorriz jantzita ikusi genituela gure herriko bazterrak, kaleak errautsak eta norabiderik bako oihuak konkistatu zituela, ezin ahantzi aitak ezkutatu gura izan zituen negar-samin haiek, etsipenezko eta hondamenezko malko haiek, ezin burutik atera egun hartatik aurrera ezin izan genuela geure oheetan atzera lo egin, hazten ikusi gintuzten txoko ezkutu eta maite haietan jolastu edota haien geurea sentitzen genuen hizkuntza hura, sataniko eta barbaro izenez epaitua eta kondenatua, berriro erabili. Jadanik ez ginen ezer eta ez genuen ezer.

Egun seinalatu hartaz geroztik, geure sorterria goitik behera suntsitu zuten hartatik, ezin izan dugu bihotzaren eta arrazoiaren epaia azaleratu, borreroak gu geu ginela zioten eta. Erraietan gorde behar izan dugu amorru guzti hori, azalera atera ezinik, itzalpean. Baina udaberri berriek garai berriak ekarri zituzten. Garai berri haiekin batera benetako erruduna bilatzeari ekin zitzaion. Baina zertarako balio du errudun batek jada bere bekatua iraungiturik dagoenean? Geure barrenean giltzapetzera beharturiko gorroto hura jadanik erruki bihurtua zen. Haserrearen hazi sendo hura ordurako gupidaz ernaitua zegoen. Eta horrela heldu ziren udaberri gehiago eta gehiago, eta errudunen bilaketa gehiago. Hegazti harrapariak ehizan zebiltzan, kondorra noiz harrapatuko.

Geure herriaren suntsiketa komunikazio faltaren ondorio izan zitekeen, nork jakin. Izan ere, zerua setiatu zuten heriotz-kondor haietan etorritako gizon haiek arrotzak iruditzen zitzaizkigun, ez genituen ezagutzen. Eta geu, behekoak alegia, ezin gintuzten ondo ikusi. Xomorroak baino ez ginen haientzat, izu-ikaraz ihesean zihoazen intsektu xume batzuk. Haiek ere behean egongo balira, geure parean, ikusi ahal izango zuten beraiek bezalakoak ginela, ez ginela zomorro xalo batzuk. Baina ez zen komunikaziorik izan. Haiek goian zeuden, eta geu behean. Haiek zeruan eta geu infernuan. Eta suzko, metrailazko eta heriotzazko euri hura bidali ziguten. Eta geure herri maitea suntsitu zuten. Eta geure anai-arrebak erail. Eta geure amets oro lurperatu. Eta geure barnean sentitutako oro fusilatu. Eta geure izaeraren ardatza errauts artean ito.

Baina denborak zauriak irekitzeko duen indarraren parekoa da haien orbainak ixteko duen ahalmena. Eta orduz geroztik udaberri ugari bizi izan ditugu. Batzuk ilunak eta lorerik gabekoak, isiltasunezkoak eta sumiziozkoak alegia. Beste batzuk, ordea, argi eta biziagoak. Eta haietako batean atzerriko gizon arrotz haiek bueltatu ziren geurera. Baina orain ez zekarten fusilik, besarkadak baizik. Ez zekarten hegazkinik, damu hitzak baino. Ez zekarten kondorraren begirada zorrotz hura, anaitasunezko espresio bizia baizik. Eta orain denok geunden behean, bai geu eta baita haiek ere. Ikusi ahal izan zuten haiek bezalakoak ginela, ez geneukala zer ezkutaturik. Udaberri hartan ikusi ahal izan zuten heriotzazko errauts hartatik lore berriak hazi zirela eta garai batean geure herri sakratua izandako hartatik horma eta amets berriak erne zirela. Eta balak lurperatu genituen elkarrekin besarkatzeko, eta ikusi ahal izan zuten ez ginela kondorrak, ezta zomorroak, beraiek bezalako herritarrak baizik. Ikusi ahal izan zuten bagenuela familia, bagenituela lagunak, bagenituela karrika berriak, geure eskuekin eraikitako bunker-zulo haiek erabiltzeko beharrik ez genuela eta gorrotoaren hiriburu izandako honetan laguntasuna eta batez ere komunikazioa zela nagusi.

Baina, era berean, ezin oroimenetik aldendu geure herriko sarraskiaren ondoren beste hondamendi batzuk etorri zirela, ezin ahaztu haietan, geurean bezalako odol eta negar tantak izan zirela nonahi, bizitzak bere zentzua eta iparra galdu zuela eta seguru aski, toki guzti haietan ere sentimenak mozalez isilarazi zituztela. Bai Dresden, bai Hiroshiman, Nagasakin, Afganistanen, Palestinan, Somalian, Sirian, Ukrainan… geurean bizitakoaren antzeko zerbait jazo zela eta, zelan edo halan, haiek ere Gernika direla. Berton abiaturikoak toki guzti haietan bere horretan dirauela eta egindako akatsetatik batzuek ikasi ez dutela, ikasi ez dugula, dirudielako.

1997ko udaberri hartan zera sentitu genuen, Gernikan, geure sorterrian, geure erraietan bizitako izu eta zorakeria hura ezin zitekeela beste inon ere gertatu eta behin suntsituriko geure herriaren errautsetatik bakezko lema bat hazi behar zela, mundu guztira zabaltzeko lema bat, denontzat baliogarria izango litzatekeen lema. Zera hedatu nahi izan genuen lau haizetara, geurean jazotakoaren tankerako hondamenik beste inon ezin zela jazo, eta geuk sufritutako oinaze guzti hura ezin zitekeela beste inon errepikatu. Beldur eta mozal oro askatu genuen barrenetatik eta geure indar guztiekin ondorengo deiadarra egin genuen: atzerritarrok, herritarrok, lagunok, ongi etorri Gernikara. Euskaldunon herrira, alemaniarren herrira, munduko biztanleen herrira, bakearen eta askatasunaren herrira.

Hemeretzi urteko gazte bat naiz eta ondo dakit neure esanak ez direla ez lehenak ezta azkenak izango. Honez gain, ederto dakit neuk esandakoek ez dutela ezer aldatuko, eta seguru asko ezer berririk erakutsiko. Baina hitz hauekin adierazi gura izan dudana zera da, gazteok ere, bai gernikarrak zein kanpokoak, geure iraganaren eta sustraien jakitun garela. Gazte batzuk behintzat ez garela isolaturik bizi, geure arbasoek bizitakoaz kontziente garela eta ez dugula geure izaeraren iragana ahazten, ezta ahaztuko ere. Sarritan iraganak orainaren eta etorkizunaren zentzua ezartzen duelako, eta iragan horretako akatsak oinarri hartuz eraiki behar dugulako bai oraina eta baita etorkizuna ere. Oroimena ez delako egun bakar batera mugatzen eta geure barrenean egun oro izan beharko litzatekeelako apirilaren 26a, egun oro izan beharko litzatekeelako saihestu beharrekoaren oroigarri eta egun orotan izan behar genukeelako gogoan behinola geurean gertaturikoa ez litzatekeela atzera beste inon gertatu behar.